Tuesday, March 29, 2016

ခံစား တုံ့ပြန်မှု လူ့အရည်အသွေး (Locus of Control )

ရေးသူ - ဒေါက်တာ ဖြိုးသီဟ / Phio Thiha
--------------------------------------------
"ILOC သမားလား ELOC သမားလား"

ILOC ဆိုတာက Internal Locus of Control ကို ဆိုလိုတယ်၊ ELOC ကတော့ External Locus of Control ပေါ့။ စီမံခန့်ခွဲမှုအပိုင်းနဲ့ပတ်သက်တာတွေ မပြောတော့ဘူး။ လူတစ်ယောက်ချင်းစီနဲ့ဆိုင်တာကိုပဲ ပြောပါမယ်။

သဘောတရားကတော့ အကြောင်းအရာတစ်ခုအပေါ် ထိန်းချုပ်လွှမ်းမိုးနေတဲ့အရာက အတွင်းပိုင်းမှာ(ကိုယ့်မှာ)ရှိတယ်လို့ ယုံကြည်တယ်ဆိုရင် အဲဒီလူကို ILOC သမား၊ ပြင်ပအကြောင်းအရာတွေကြောင့်လို့ ယူဆတယ်ဆိုရင် ELOC သမားလို့ သတ်မှတ်နိုင်တယ်။

Wednesday, March 23, 2016

World Tuberculosis Day (ကမ္ဘာ့ တီဘီရောဂါ နေ့)

ဗမာပြည်ကလူတစ်ယောက်အဖို့ "တီဘီရောဂါ"တို့၊ "ငှက်ဖျားရောဂါ"တို့ကို စိမ်းမယ် မထင်ပါ။ တီဘီရောဂါကိုတော့ အများစုက "တီဘီအဆုတ်ရောင်" ရောဂါအဖြစ် သိကြပါတယ်။




"အဆုတ်တီဘီ"က အဖြစ်အများဆုံး ဆိုပေမယ့် တကယ်တမ်း တီဘီ ရောဂါကတော့ အဆုတ်တစ်ခုတည်းမှ မဟုတ်ဘူး။ ဦးနှောက်မြေး၊ အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်း နဲ့ နောက်ဆုံး အရိုးထဲထိ စသဖြင့် ရှားရှားပါးပါး ကူးစက်ပြန့်နှံ့ နိုင်ပါတယ်။ 

Sunday, March 20, 2016

World Down Syndrome Day (ကမ္ဘာ့ ဒေါင်းရောဂါစု နေ့)


မိမိတို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ မွေးရာပါ ကိုယ်ကာယအားဖြင့် ချို့ယွင်းသူ၊ ဉာဏ်ရည်နည်းပါးသူများကို တွေ့ဖူးကြမှာပါ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ အလိုအရ (အတိတ်အကုသိုလ်ကံ အကျိုးပေးလို့ ဖြစ်လာတဲ့) ဝဋ်နာကံနာ လို့ ဆိုချင်ဆို၊ ခရစ်ယာန် အလိုအရ ဘုရားသခင် အလိုတော် အတိုင်းပဲ ဆိုချင်ဆို အချို့ ကလေးငယ်တွေက ရုပ်ခန္ဓာပိုင်း၊ ဉာဏ်ရည်ပိုင်း ချို့ယွင်းချက်တွေ အနည်းအများနဲ့ မွေးဖွားလာတတ်တယ်။

Friday, March 18, 2016

မျက်ဖြေ လင်္ကာ (အနန္တသူရိယ အမတ်ကြီး)

<><>
သူတည်းတစ်ယောက် ၊ ကောင်းဖို့ရောက်မူ ၊ 
သူတစ်ယောက်မှာ ၊ ပျက်လင့်ကာသာ ၊ 
ဓမ္မတာတည်း ။
<><>
ရွှေအိမ်နန်းနှင့် ၊ ကြငှန်းလည်းစံ ၊
မတ်ပေါင်းရံလျက် ၊ ပျော်စံရိပ်ငြိမ် ၊
စည်းစိမ်မကွာ ၊ မင်းချမ်းသာကား ၊
သမုဒ္ဒရာ ၊ ရေမျက်နှာထက် ၊
ခဏတက်သည် ၊ ရေပွက်ပမာ ၊
တစ်သက်လျာတည်း ။
<><>
ကြင်နာသနား ၊ ငါ့အားမသတ် ၊
ယခုလွှတ်လည်း ၊ မလွတ်ကြမ္မာ ၊
လူတကာတို့ ၊ ခန္ဓာခိုင်ကြည် ၊
အတည်မမြဲ ၊ ဖောက်လွဲတတ်သည် ၊
မချွတ်စသာ ၊ သတ္တဝါတည်း ။
<><>
ရှိခိုးကော်ရော် ၊ ပူဇော်အကျွန် ၊
ပန်ခဲ့တုံ၏ ၊ ခိုက်ကြုံဝိပါက် ၊
သံသာစက်၌ ၊ ကြိုက်လတ်တွန်မူ ၊
တုံ့မယူလို ၊ ကြည်ညိုစိတ်သန် ၊
သခင်မွန်ကို ၊ ချန်ဘိစင်စစ် ၊
အပြစ်မဲ့ရေး ၊ ခွင့်လျှင်ပေး၏ ၊
သွေးသည်အနိစ္စာ ၊ ငါ့ခန္ဓာတည်း ။

ရေးစပ်သူ - အနန္တသူရိယ အမတ်ကြီး

EQ မြင့် မမြင့် ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ

ရေးသူ - ဒေါက်တာ ဖြိုးသီဟ
------------------------------------
ခုခေတ်မှာ Intellectual Quotient (IQ) မြင့်ဖို့ထက် Emotional Quotient (EQ) မြင့်ဖို့က အောင်မြင်မှုအတွက် ပိုအရေးပါတယ်လို့ လက်ခံလာကြပါတယ်။ တချို့အနုပညာသမားတွေ၊ အားကစားသမားတွေ၊ ပညာရှင်တွေဟာ သက်ဆို်င်ရာနယ်ပယ်မှာတော့ ပါရမီရှင်လို့ ပြောရလောက်အောင် ထူးချွန်ကြပေမဲ့ EQ ကနိမ့်နေတဲ့အခါမှာ ထင်သလောက် မအောင်မြင်တာ၊ အောင်မြင်မှုက မကြာရှည်တာမျိုးတွေ တွေ့ဖူးကြမှာပါ။ ဒါကြောင့် EQ မြင့်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ကိုယ်ဟာ EQ မြင့်တဲ့သူ ဟုတ်မဟုတ် ဆိုတာကိုတော့ ဒီအချက်တွေနဲ့ ဆန်းစစ်ကြည့်လို့ ရပါတယ်။

Saturday, March 12, 2016

သတ်သတ်နှင့် တခြားစီ (သာဓု)

၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ သာဓု၏ ဒုတိယကားဖြစ်သော “အငိုလွယ်သည်” ဇာတ်ကား စတင် ပြသသည့် ဒုတိယနေ့၊ နေ့လယ်ဘက်။ သာဓု ပင်ပန်းလွန်းသဖြင့် အတိုးချ အိပ်မောကျနေဆဲ တစ်စုံတစ်ယောက်က မရဲတရဲ လာနှိုးနေသဖြင့် အော်လိုက်တော့မည် ပြုပြီးမှ မျက်လုံးဖွင့်အကြည့်တွင် သားကြီး မောင်ဝဏ္ဏကို တွေ့ရသဖြင့် ဖက်နမ်းလိုက်ရင်း အကြောင်းကို မေးသည်တွင်

“ရုပ်ရှင်ရုံက ဖုန်းဆက်တယ်ဖေဖေ၊ အရေးကြီးလို့ နှိုးပေးပါတဲ့”

“ဘာပြဿနာ ပေါ်နေပါလိမ့်” ဟု စိုးရိမ်သွားကာ အလူးအလဲ ထထိုင်မိ၏။

Wednesday, March 9, 2016

World Kidney Day (ကမ္ဘာ့ကျောက်ကပ်နေ့)

ဒီတစ်ခါတော့ ကျောက်ကပ်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ အရေးကြီးပုံ သတိထားမိစေဖို့ International Federation of Kidney Foundations (IFKF) နဲ့ International Society of Nephrology (ISN) တို့ ပူးပေါင်းပြီး ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းနဲ့ အစပြု လှုပ်ရှားခဲ့တာ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုမျှ ရှိခဲ့ပြီဖြစ်တဲ့ World Kidney Day (ကမ္ဘာ့ကျောက်ကပ်နေ့)နဲ့ မိတ်ဆက်ပေးချင်ပါတယ်။

World Kidney Day လို့ ခေါ်တဲ့ ကမ္ဘာ့ကျောက်ကပ်နေ့ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း မတ်လ ဒုတိယပတ် ကြာသပတေးနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကျင်းပလေ့ ရှိတယ်။
နှစ်စဉ် မတ်လ ဒုတိယပတ်ရောက်တိုင်း ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေး အသိပညာနိုးကြားဖို့ campaign တွေနဲ့ တက်တက်ကြွကြွ လှုံ့ဆော်ပေးကြလေ့ရှိတယ်။ လူမှုကွန်ရက်တွေကနေ သတင်းစကား ဖြန့်ဝေတာ၊ တီရှပ်၊ လက်ကမ်းစာစောင်တွေ အခမဲ့ ဝေပေးတာအပြင် နိုင်ငံအလိုက် အဖွဲ့အစည်း အချို့နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လူထု လမ်းလျှောက်ပွဲတွေ လုပ်တာအထိ အစုံပါပဲ။

Friday, March 4, 2016

Multiple Personality Day (ပုဂ္ဂိုလ်အသွင် ထွေပြား ရောဂါ နေ့)

နှစ်စဥ် မတ်လ (၅)ရက်နေ့ကိုတော့ Multiple Personality Day လို့ သတ်မှတ်ထားကြပါတယ်။
ဘယ်သူက စထွင်လိုက်တယ်၊ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းက သတ်မှတ်လိုက်တယ်တော့ မသိပါ။ Valentine's Day တို့ ဘာတို့လို ပေါ်ပြူလာ မဖြစ်ပေမယ့် ကျွန်တော့်လို ဆေးပညာနယ်ပယ်ကလူအဖို့ ဗယ်လင်တိုင်းဒေး ထက် တောင် ပို အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်လို့ ပြောရမယ်။

ဒီနေရာမှာ personality နဲ့ personality disorders အကြောင်းကို အနည်းငယ် ပြောမှ ပို အဓိပ္ပါယ် ပြည့်စုံမယ် ထင်ပါတယ်။
လူတစ်ယောက်ချင်းတိုင်းမှာ သူ့ ပင်ကိုယ်ဟန် သဘာဝ တစ်ခုတော့ ပုံမှန်ရှိကြပါတယ်။ ကိုဘယ်သူကတော့ စကားပြောရင် တစ်လုံးချင်း လေးလေးမှန်မှန် ပြောတတ်တာ။ မဘယ်ဝှာကတော့ဖြင့် လမ်းလျှောက်ရင် ဘယ်လို ဆက်တောက်ဆက်တောက် လျှောက်တတ်တာ စသဖြင့် လူတစ်ယောက်ကို ပုံဖော်လေ့ရှိကြတယ်။